I Strona g堯wna I Wiadomo軼i I Kultura I Sport I Pogoda I Turystyka I Narty I Ko軼i馧 I

I Radio Alex I G這s Ameryki I Z peryskopu... I DH Zakopane I Telefony I Apteki I

Reklama I Og這szenia I Muzyka I Video I Archiwum I O Watrze I Leader +
XIV 如isko Watra

(07.07.2009) Jan Budz - Zwi您ek Polskiego Spisza: "W niedziel 5 lipca w Niedzicy, tym razem obok GOK, odby豉 si XIV 如isko Watra. Jest to przegl康 folkloru spiskiego i okazja poznania g鏎ali spiskich r騜ni帷ych si mi璠zy sob do嗆 znacznie w stroju, pie郾iach i troszk te w gwarze. Prognozy na ten dzie nie by造 pomy郵ne, ale Krystyna Milaniak i Maciej P豉chta nie zwa瘸j帷 na to w imieniu organizator闚 imprezy porosili Paw豉 Dziubana, w鎩ta gminy ζpsze Ni積e, o zapalenie watry i otwarcie przegl康u. Pogoda dzi瘯i Bogu nie sp豉ta豉 figla, sko鎍zy這 si na strachach! ζskawa aura i ciekawo嗆 spiskiej kultury 軼i庵n窸a do Niedzicy liczn publiczno嗆. A by這 co ogl康a…
Na „Watrze” wyst徙i造 zespo造 z gminy ζpsze Ni積e i Nowy Targ. Z gminy Bukowina Tatrza雟ka „Ciardasie” z Czarnej G鏎y i „Podhale” grupa spiska z Jurgowa. Jurgowianie pokazali „酥asy”, a na scenie par razy dosz這 wr璚z do bitki! Rasowo wykonany „zb鎩nicki” wzbudzi gromkie oklaski publiczno軼i. Rejon spiskich g鏎ali tatrza雟kich reprezentowa jeszcze zesp馧 „Kicora” z Lendaku na S這wacji, kt鏎y rozbawi wszystkich zwyczajami „na kosarze”, zw豉szcza 瞠 „do doja” stan窸y dziewcz皻a odziane w ko簑chy, a jedna „owiecka” by豉 ca豉 czarna obro郾i皻a… Z terenu S這wacji zaprezentowa si jeszcze zesp馧 „Maguranka” ze Spiskiej Starej Wsi, kt鏎y popisa si 鈍ietna gwar i dynamicznie wykonanymi ta鎍ami. Sympatycznie obrazuje to przy酥iewka zaczynaj帷a si od s堯w: „Jo se g鏎olecka, z Staryj Wsi, miastecka…” Poza tym zesp馧 ten nawi您uje do braterstwa i s御iedztwa zw豉szcza ze Sromowcami, bo te Czorsztyn, Maniowy i Sromowce oraz Niedzica przez ca貫 wieki zasila造 ludno嗆 tego starego spiskiego miasteczka, gdzie na dodatek nieraz spotykali si polscy i w璕ierscy kr鏊owie. Du瞠 nadzieje spiscy regionali軼i wi捫 z m這dzie膨 szkoln, kt鏎a dobrze pos逝guje si gwar, 豉knie ta鎍a 酥iewu i spotkania z publiczno軼i. Wida to by這 zw豉szcza po reakcji opiekun闚 i dzieci z Dursztyna (kierownik Stanis豉wa So速ys), Frydmana (kierownik Maria Wn瘯) i Niedzicy (prowadz帷y Adam 安i皻y i Danuta Milaniak). Niezwykle barwnie i rodzinnie zaprezentowa si na zako鎍zenie imprezy „Czardasz” z Niedzicy. Komu atrakcji by這 ma這 skorzystali z okazji zwiedzenia zamku „Dunajec”, spaceru po zaporze i wok馧 jeziora Czorszty雟kiego.
Na Polskim Spiszu s zasadniczo trzy odmiany stroj闚. Odmiana jurgowska charakterystyczna dla Jurgowa, Czarnej G鏎y, Rzepisk i po cz窷ci ζpszanki nawi您uje do tradycji g鏎ali tatrza雟kich. Ewenementem s tu serdaki, cuchy, kerpce i tzw. kapelusz dru瘺iarski, z g瘰ich pi鏎. Z t odmian w wielu elementach koresponduje str鎩 g鏎ali w Zorze i Lendaku po s這wackiej stronie. Odmian trybsk prezentuj dzieci z Trybsza i Frydmana (ciekawy kapelusz, a w stroju m瘰kim inaczej wyszywane portki i rozmaite kamizelki w kolorze zielonym). Odmian kacwi雟k pokazuj niedziczanie, czyli gospodarze imprezy, ale te zespo造 z Kacwina i obu ζpsz. W stroju tym wyra幡ie wida wp造wy pieni雟kie i kapelusz „lubowla雟ki” podwini皻y z czerwonymi wst捫kami. Tury軼i widz帷 „parobk闚” w takim kapeluszu od razu okre郵aj ich jednym s這wem: Janosiki!!! R騜nice w upodobaniu co do stroju wynika造 ze 廝鏚e zaopatrzenia, a by造 nimi jarmarki w Nowym Targu, Starej Wsi (tak瞠 w Lubowli) oraz w Kiezmarku. Gwara jak pos逝guj si polscy Spiszacy zaliczana jest do gwar ma這polskich (podobnie jak gwara Podhalan, Orawiak闚, g鏎ali z Gorc闚 i Pienin).
Wszyscy uczestnicy imprezy bawili si dobrze i 篡wo reagowali na ka盥y nowy pomys, przygl康ali si strojom reprezentowanym przez r騜ne rejony Ziemi Spiskiej. Trudno by這 nie zauwa篡 zaciekawienia i rado軼i spotkania tak瞠 w鈔鏚 cz這nk闚 zespo堯w folklorystycznych, a tak瞠 muzykant闚. Zespo造 prezentowa造 autentyczny folklor, pie郾i i gwar jak pos逝guj si na co dzie w swoim 鈔odowisku, poza jednym przykrym wyj徠kiem… A, 瞠 piyknie mo積a goda po 酥isku bez strz瘼ienia sobie ozora na dwoje udowodni豉 Sylwia So速ys (Niedzica–Zamek), kt鏎a opowiedzia豉 publiczno軼i „o stworzyniu 鈍iata”. Gadka opublikowana b璠zie w wakacyjnym wydaniu gazety „Na Spiszu”. Gwara jest tym elementem kultury, kt鏎ego nie da si wyuczy! J si ma z mlekiem matki i trzeba j szanowa, szczyci si jej znajomo軼i i mi這wa jak ojca - matk. Kto si swojej mowy wyrzeknie, wyrzeka si swoich korzeni . Nie budzi szacunku ani u przyjaci馧, ani u wrog闚! Bo to ju nie cz這wiek „ino” plastelina… Trzeba stale o tym przypomina, aby nie krzywi kr璕os逝p闚, nie robi krzywdy dzieciom i m這dzie篡. W dzisiejszych czasach gwara staje si produktem turystycznym, kt鏎y jest subtelnym wyznacznikiem osobliwo軼i ka盥ego regionu. W sumie do嗆 dobr kondycj spiskich zespo堯w regionalnych zawdzi璚zamy przede wszystkim nauczycielom oraz wsparciu samorz康闚 gminnych (troch pomagaj sponsorzy), cho potrzeby s ogromne, a 鈔odk闚 finansowych stale za ma這. Pozostaje nadzieja, 瞠 b璠zie tylko lepiej. Organizatorami imprezy byli: Urz康 Gminy ζpsze Ni積e, Gminny O鈔odek Kultury z/s w Niedzicy oraz Stowarzyszenie Rozwoju Spisza i Okolicy."

Foto-relacja (zdj璚ia Jan Budz):


 

I Strona g堯wna I Wiadomo軼i I Kultura I Sport I Pogoda I Turystyka I Narty I Ko軼i馧 I

I Radio Alex I G這s Ameryki I Z peryskopu... I DH Zakopane I Telefony I Apteki I

I Reklama I Og這szenia I Muzyka I Video I Galeria I Archiwum I O Watrze I